Met Marije de Vreeze en Jurgen Nieuwenhuijsen, beide verbonden aan innovatieplatform Connekt, kijken we naar de stand van zaken en de toekomst.

Automatisering in 6 treden

De mate van automatisering van voertuigen is in te delen in zes treden. Trede nul staat voor de auto’s zoals die eind vorige eeuw op de weg reden zonder enige vorm van bijzondere hulp aan de bestuurder. Een trede hoger bevinden zich de navolgende auto’s met ‘driver assistance’, zoals cruise control.

Op trede twee gaat het dan bijvoorbeeld om ‘adaptive cruise control’, waarbij het voertuig al wat beslissingen neemt voor de bestuurder, maar deze nog wel op moet letten. Daarna volgt ‘conditional automation’; bijvoorbeeld het automatisch van rijbaan wisselen of een afslag nemen van de snelweg op basis van de navigatie. Wanneer er een onverwachte situatie ontstaat dient de bestuurder in te grijpen.

Trede vier is die van ‘high automation’. Het voertuig kan autonoom iedere situatie aan, maar nog wel op afgesloten terreinen. Bij trede vijf is er ‘full automation’ en kan het voertuig als een soort robot overal autonoom rijden. “De autofabrikanten in de hogere klassen experimenteren nu met technieken van level drie”, zegt Nieuwenhuijsen, die voor Connekt onderzoek deed naar de ontwikkeling van zelfrijdende voertuigen. “Maar ook zijn er praktijkvoorbeelden van level vier, bijvoorbeeld shuttles die autonoom mensen vervoeren.”

"Als het hier kan, kan het op vele plekken. Dat mogen we zeker uitstralen naar buiten.”

Pilots

Het zijn gunstige ontwikkelingen, meent de Vreeze, Manager ITS Netherlands bij Connekt, waar nog meer van geprofiteerd gaat worden als de gebruikte techniek goedkoper wordt. Ondertussen zet Connekt zich onder andere in voor pilots. Als onafhankelijke stichting heeft de organisatie namelijk ten doel zelfrijdend personenvervoer en logistiek te stimuleren door overheden, bedrijven en kennisinstellingen aan elkaar te verbinden.

Nederland testland voor zelfrijdende auto’s

Minister Schultz heeft de ambitie uitgesproken om Nederland het testland te maken voor zelfrijdende auto’s. Dat heeft onder andere geresulteerd in een wetswijziging waardoor grootschalige tests van zelfrijdende voertuigen op de Nederlandse wegen kunnen plaatsvinden. In de regio Ede-Wageningen is bijvoorbeeld een pilot in voorbereiding met twee zelfrijdende voertuigen, WEpods, op de openbare weg.

De Vreeze: “Er is veel onderzoek gaande, wat goed is, maar wij richten ons vooral ook op ‘learning by doing’; zaken toepassen en ervan leren. Nederland is erg geschikt om daar een leidende rol in te hebben. We hebben infrastructuur van hoge kwaliteit en zijn druk bevolkt. Als het hier kan, kan het op vele plekken. Dat mogen we zeker uitstralen naar buiten.”

“Er is afstemming nodig van projecten, zodat geld niet op verschillende plekken in dezelfde ontwikkelingen wordt gestopt.”

Afstemmen van projecten

Met de wetenschap dat autofabrikanten ongeveer de helft van hun R&D inspanningen op autonome technologie richten, mag het duidelijk zijn dat we de komende jaren veel nieuwe zaken te zien krijgen, stelt Nieuwenhuijsen. De maatschappelijke impact is groot, dus is het volgens hem belangrijk om op samenwerking te focussen in plaats van alleen op het aanbod van grote fabrikanten.

“Er is afstemming nodig van projecten, zodat geld niet op verschillende plekken in dezelfde ontwikkelingen wordt gestopt.” Pilots zullen volgens De Vreeze ook een steeds grensoverschrijdender karakter krijgen. Het speelveld is immers per definitie internationaal.

'Transition of control'

Behalve de technologische innovatie die nodig is, is er ook aandacht voor sociale en ethische aspecten. Privacy is een belangrijke pijler, maar de Vreeze haalt als voorbeeld ook de ‘transition of control’ aan; de tijd die iemand nodig heeft om weer de aandacht bij het verkeer te hebben als er moet worden ingegrepen.

Er wordt nu onderzocht wat daar van invloed op is, waarbij onder andere kennis vanuit de luchtvaart wordt toegepast. “De technologische kant is fascinerend, maar uiteindelijk gaat het om de toepassing en het oplossen van maatschappelijke uitdagingen. Autonoom rijdende auto’s zijn bijvoorbeeld uitermate geschikt om ouderen mobiel te houden”, besluit de Vreeze.